DAKRAMEN

Om zolderruimten een volwaardige gebruiksfunctie te geven is het al lang mogelijk om het hellend dak te voorzien van dakramen, ook wel dakvensters genoemd. Deze dakramen kunnen uitzetdakramen of tuimeldakramen zijn, of een combinatie. 

 
Een recentere ontwikkeling zijn daglichtbuizen. Via een afgewerkte opening in het hellende of platte dak wordt het licht via een reflecterende flexibele buis, lenzen en/of spiegels naar de plek gestuurd waar men het het daglicht wil ontvangen.

 
In platte daken kunnen lichtkoepels worden opgenomen zodat het daglicht ook tot de ruimten in het gebouw toetreedt die ver van de ramen in de gevel liggen. De materialen polycarbonaat, acrylaat en veiligheidsglas worden hier veel toegepast.

In nieuwbouw wordt het dakraam direct in de dakconstructie verwerkt of prefab meegenomen in de kant en klare dakelementen. Bij bestaande bouw zijn dakramen ook altijd aan te brengen. Voordat u met deze klus start doet u er goed aan bij de gemeente te informeren of u daar een bouwvergunning voor nodig hebt.

 
De plaats van het dakraam kan naar wens gekozen worden, ongeacht de positie van gordingen of sporen. Als deze in de weg zitten, dan kunt u met zogenaamde 'slapers' de samenhang van de dakconstructie herstellen. Bij aanschaf van een dakraam wordt u door middel van instructies op weg geholpen bij de plaatsing van het dakraam. De aansluitingen met het dak worden door op maat ontwikkelde gootstukken veilig waterdicht. U kunt het een dakraam ook door een aannemer laten plaatsen.

 
Bij dakramen kunnen standaard binnenafwerkingen en zonweringen geleverd worden. Ook is het mogelijk dakramen elektrisch te bedienen en ze op de weersomstandigheden te laten reageren door middel van regensensoren. Voorts bieden ontwikkelingen ook dakramen die voldoen aan het Politiekeurmerk voor Veilig Wonen PVKW en kunnen ze in het passiefhuis concept worden toegepast.

Uitzetdakramen, in de volksmond ook wel het zolderraam genoemd, scharnieren aan de bovenzijde of aan de zijkant en worden veelal toegepast in zolderruimtes die geen verblijfsruimte vormen. Ventilatiestanden zorgen voor een gefixeerde opening, gehard glas waarborgt bescherming tegen hagel.

Tuimeldakramen
De standaard tuimeldakramen scharnieren in het midden en draaien tot 180° om de eigen as. Door deze wijze van openen wordt de buitenkant van binnenuit toegankelijk voor het reinigen van het glas.

 
Dakramen met een verhoogde tuimelas hebben het scharnierpunt boven het midden. De doorloophoogte onder het geopende dakraam is hierbij een stuk comfortabeler. Het grotere dakoppervlak zorgt ook voor een grotere daglichtinval en een hogere warmtetransmissie, waardoor zolderruimten op een natuurlijke wijze verwarmd worden.

 
Uitzettuimeldakramen 
Uitzettuimelvensters combineren scharnieren in het midden met scharnieren aan de zijkant en zijn verkrijgbaar in hout en kunststof. Aan de buitenzijde is het uitzettuimelvenster met aluminium afdekprofielen tegen weersinvloeden te beschermen, waardoor het onderhoud nihil is.

Combinatiedakvensters
In een combinatiedakraam worden meerdere dakramen met elkaar gecombineerd, of wordt een dakraam met een rechtstandig gevelraam in één element verwerkt.

 
Terrasdakvenster
Een terrasdakvenster bestaat uit twee delen, waarvan het bovenste deel aan de bovenzijde open scharniert. Het onderste deel wordt als een deurtje aan de zijkant naar binnen geopend. De balustrade van het inpandige terras is een zelfstandig bouwkundig element, dat in het hellend dak is verwerkt.

 
Balkondakvenster 
Een balkondakvenster bestaat uit twee delen, waarvan het bovenste deel aan de bovenzijde open scharniert. Het onderste deel scharniert aan de onderzijde en vormt in openstaande stand de balustrade. De open zijkanten die ontstaan worden afgeschermt door een geïntegreerd hekwerk, dat tegelijkertijd met het onderste deel scharniert.

Een daglichtbuis is een reflecterende buis met een lichtkoepel op het dak en een afdekplaat aan het plafond. Deze elementen bepalen de kwaliteit van het systeem. De lichtkoepels zijn meestal van acrylaat of polycarbonaat, dus van een zeer sterke kunststof. Extra ringen of een reflector in de koepel zorgen ervoor dat er extra licht in de daglichtbuis terechtkomt. Het licht wordt door een lichtbuis getransporteerd naar een plafonnière die het licht gelijkmatig verspreid. De lichtbuizen zijn van dun aluminium waarop eventueel een extra reflectielaag is aangebracht. Er zijn een aantal reflectiewaarden. Bij hellende daken gebruikt men flexibele lichtbuizen die een harmonicastructuur hebben, maar ook rechte buizen met bochtstukken of draairingen zijn daar toepasbaar.

 
Bij elke hoek die het licht in de daglichtbuis moet maken door middel van reflectie, gaat er een klein gedeelte van het licht verloren. Fabrikanten passen technieken en materialen toe die het aantal buigingen dat het licht moet maken zo klein mogelijk is, of dat het reflectiemateriaal een hoge reflectiewaarde heeft. Hierbij geldt dat hoe hoger de reflectiewaarde is, hoe meer licht u in de ruimte heeft.

 
Voor het geval u de daglichtplafonnière ‘uit’ wilt doen zijn er systemen in de handel waarmee het licht te dimmen is. Als de zon te hoog staat en er teveel licht wordt opgevangen worden in enkele systemen ringen toegepast die een deel van het licht afkaatsen.

Naast dat lichtkoepels een uitgelezen oplossing zijn om donkere ruimten van daglicht te voorzien, waren ze ook de uitgelezen plek voor inbrekers om zich toegang tot een gebouw te verschaffen. De industrie heeft op dat probleem adequaat gereageerd en inmiddels zijn er lichtkoepels op de markt die voldoen aan het Politiekeurmerk voor Veilig Wonen, PKVW.

 
Polycarbonaat is een doorvalveilig en inbraakveilig materiaal. Als een acrylaat lichtkoepel gecombineerd wordt met veiligheidsglas is ze ook doorvalveilig en inbraakveilig. Andere maatregelen, zoals in het plafond een rooster bevestigen, beschermen ook tegen mensen en dieven die erdoor heen 'vallen'. Natuurlijk dient ook de bevestiging aan de buitenzijde de nodige aandacht te krijgen, zodat de inbraakveilige koepel niet in zijn geheel te demonteren is. Eéntoerschroeven en stevig in het dakbeschot geïntegreerde dakopstanden bieden hiervoor oplossingen. 

 
Een meerlagig opgebouwde lichtkoepel reduceert het geluid dat zware regenval of hagel produceert. Ook zijn in die lagen met translucente of transparante materialen de lichttoetredingsfactor LTA en zontoetredingsfactor ZTA te beïnvloeden. Het is ook mogelijk zonwering te integreren, die eventueel ook elektrisch bediend kan worden.

 
Lichtkoepels zijn ook te bedienen, zowel handmatig als elektrisch, zodat u een extra ventilatieopening heeft.

Driedubbel glas en een voorzetruit
Een grenenhouten dakraam met vierdubbele beglazing is op de markt verschenen. Het dakraam is bedoeld voor passiefwoningen en heeft een U-waarde (warmtedoorlaatbaarheid) van slechts 0,61 W/m²K, mits gecombineerd met het nieuwe gootstuk voor verdiepte montage.

 
NBD Themanieuwsbrief Dakramen
Verschillende leveranciers tonen hier de nieuwste product- en systeemontwikkelingen op het gebied van dakramen. 

D
Daglichtbuis: buis in plat dak of schuin dak die vanwege reflecterende buis licht naar binnen laat.
 
 
L
Lichttunnel: is een daglichtbuis.
 

S
Slaper: dwarsbalk tussen gordingen die doorgezaagde gordingen opvangt, waardoor een sparing in het schuindak mogelijk is voor een dakraam.